Bretagne GR34

“Bloemen, overal zijn bloemen. Ze groeien langs het pad, in de leistenen muurtjes, hangen aan balkons en sieren de netjes aangelegde tuinen. Zelf op het strand kom je bosjes roze bloemetjes tegen! De lucht geurt naar rozen en lelies en om de zoveel stappen staan we stil om te genieten van alle kleuren en geuren. We zijn in Bretagne en bewandelen het veelzijdige Douanierspad de GR34 in Bretagne.

Van de GR223 naar de GR34

Vorig jaar nam ik je al mee wandelen over het Douanierspad in Normandië, de GR223. Maar wist je dat ditzelfde pad onder een andere GR doorloopt in Bretagne? De GR34 Sentier des Douaniers, oftewel vrij vertaald het pad van de douaniers. In het verleden aangelegd om smokkelaars te betrappen die met hun bootjes Frankrijk probeerde te bereiken en nu een populaire lange-afstandswandeling. Vanaf Mont Saint Michel tot St. Nazaire. 2000 km zandstranden, wind-geteisterde kliffen, idyllische kustdorpjes, getijde rivieren en oesterbedden.

Bretagne GR34
Grillige kusten, brede stranden….
Bretagne GR34
En schilderachtige dorpjes. Welkom in Bretagne.

Bretagne en de GR34: De GR ® 34, het douanepad, volgt de gehele kustlijn van Bretagne met een lengte van meer dan 2000 kilometer. Vanaf het rotsachtige eilandje en de baai van Mont-Saint-Michel, in het Kanaal, bereikt de GR ® 34 zijn doel in Saint-Nazaire, in Loire-Atlantique.Bretagne is een Franse regio op het gelijknamige schiereiland Bretagne en bestaat uit de departementen Côtes-d’Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine en Morbihan. Tot 1941 behoorde ook Loire-Atlantique (destijds Loire-Inférieur) ertoe, en velen blijven dit departement als deel van Bretagne beschouwen.Rond 500 voor Christus wordt Bretagne overgenomen door de Kelten. Het Bretons dat er nog steeds gesproken wordt is een Keltische taal ( veel van de Bretonse plaatsnamen kon ik niet in één keer goed uitspreken!) en ook doet Bretagne nog steeds erg Engels aan. Daar waar je in Engeland afternoon tea vindt, kom je in Bretagne Café Gourmande tegen: koffie met zoetigheden. Voor mij als Engeland-fan is Bretagne de perfecte mix van Frans eten en Engelse gezelligheid!

Bretagne GR34

2000 KM kustpad

Net als bij het Douanierspad in Normandië leggen ook deze keer vriend, hond Sam en ik weer een aantal stukken van het pad af. De hele 2000 km is in twee weken helaas iets te optimistisch om te voltooien. We beginnen deze keer iets ten westen van ons laatste eindpunt Mont Saint Michel: de Côte de Granite Rose, oftewel de roze rotsen op z’n plat Hollands.

Bretagne GR34
De roze rotsen.
Bretagne GR34
Het pad terug naar de parkeerplaats.

Côte de Granite Rose

Een stuk kust gedomineerd door rotsen in allerlei bizarre formaties. Stapels pannenkoeken, een liggend hoofd, een heks, je kunt het zo gek niet bedenken of het is wel in deze roze-kleurige blokken graniet te herkennen. Daar waar de rotsen op hun mooist zijn: bij Ploumanac’h, trekt dit natuurfenomeen dezelfde tourbussen die we eerder bij de D-day stranden in Normandië al tegenkwamen. Volgepakt met Amerikanen en Chinezen die vol enthousiasme achter hun gids met vlaggetje aanlopen. Bewonder de rosten en snel door is mijn advies.

Bretagne GR34
Even genieten en gauw door…

Ile Renote

Wandel je een paar kilometer verder dan kom je bij het kleine schiereilandje Ile Renote, hier komen de tourbussen niet en kun je in alle rust een rondje over dit autovrije eiland wandelen. Ook hier zijn de roze bouwwerken in overvloed te bewonderen en kun je er zelfs onderdoor wandelen. Wat mij betreft het mooiste stukje van de Côte de Granite Rose, maar niet verder vertellen hoor.

Bretagne GR34
Ile Renote: Dezelfde rotsformaties, zonder de busladingen toeristen.
Bretagne GR34
Je kunt er zelfs onderdoor wandelen.
Bretagne GR34
De andere kant van het eiland heeft weer een heel ander landschap te bieden.

Les Abers

We vervolgen onze wandelingen langs de Bretonse kust waarbij de granieten kust langzaam overgaat in slik en modder. Kleine vissersdorpjes waar de boten met eb op het droge liggen veranderen in oestervelden die bij laagwater zichtbaar worden en de zee gaat hier steeds verder het binnenland in. Les Abers, de riviermondingen. Kleine eilandjes met evenveel vuurtorens tekenen hier het landschap.

Bretagne GR34
Oesterbanken en getijde-rivieren.
Bretagne GR34
Maar ook witte stranden en héél veel vuurtorens in Les Abers.

Witte stranden en hoge kliffen

Maar zo langzaam als het landschap van graniet naar oestervelden ging, zo snel verandert het in hoge kliffen en door wind geteisterde baaitjes met azuurblauw water en helderwit zand. We hebben het uiterste noordwesten van Bretagne bereikt. De invloed van de wind en woeste zee is nergens zo duidelijk als hier. Het lijkt wel of het hier altijd waait, de bomen groeien met de wind mee en je ziet maar weinig huizen pal bovenop de hoge kliffen staan. Vuurtorens staan hoog op de rotsen, maar met storm worden ze nog steeds omarmt door de woeste zee. En als het dan een keertje windstil is, dan doet het azuurblauw van de zee bijna pijn aan je ogen. Dan voelt het bijna als een Caribisch eiland, maar dan met heerlijk vers stokbrood!

Bretagne GR34
Pittoreske baaitjes en azuurblauw water.

Parc d’Armorique

Goh, we zijn nog niet eens halverwege en toch heb ik al heel wat woorden op papier gezet om de pracht van Bretagne te beschrijven. Toch is er nog één gebied dat ik jullie niet wil onthouden: het westelijk deel van Parc d’Armorique. Parc Naturel Régional d’Armorique is het grootste natuurgebied van Bretagne en bestaat grotendeel uit glooiende heuvels, dichte bossen en schilderachtige stadjes. Er steekt echter ook een grillig gevormd deel uit in zee.

Bretagne GR34
Parc d’Armorique, een verstopt juweeltje.

Bos en strand

Ondanks dat dit deel van Bretagne best toeristisch is voelt het niet zo. Met name het deel west van Crozon bestaat voornamelijk uit wandelpaden, uitgestrekte velden en hier en daar een huisje. De straten die er zijn, zijn smal en bestaan uit hobbelige klinkers of zand. Aan de noordkant vindt je brede stranden en is surfen naast wandelen de belangrijkste bezigheid. Aan de zuidkant wandel je door bossen die tegen de hoge kliffen aangegroeid zijn.

Bretagne op zijn best!

Het is een plek waar kunstenaars inspiratie vinden en waar het levenstempo zo mogelijk nog langzamer is dan in de rest van Frankrijk. De zee bepaalt hier het ritme, eb en vloed de wandeling en de seizoenen de vis op je bord. De perfecte plek om even bij te komen van de vele gelopen kilometers. Dit is Bretagne op zijn best!

Bretagne GR34
Alle kanten van Bretange hebben iets bijzonders.
Bretagne GR34
Op pad dus!

Tips en websites:

  • Informatie over de GR34 vindt je hier en hier.
  • De website van Bretagne vakantie bevat ook veel nuttige informatie over Bretagne en de GR34.
  • Langs de route zijn genoeg hotels en B&B’s te vinden, maar zoek je iets bijzonders zoals een kasteel of landhuis dan is Sawdays een aanrader.
  • Meer inspiratie over reizen in Frankrijk vindt je hier.
Ardennen

Weekendje vrij? Geen zin om thuis voor de tv te hangen? Of zoek je gewoon een paar dagen rust en ruimte om je heen. Al eerder nam ik je mee naar Duitsland, waar je jezelf op een kleine twee uurtjes rijden vanaf Utrecht in een heel andere wereld waant. Ook dit jaar ging ik samen met mede-reporter Manja op zoek naar een wandelgebied op twee tot drie uur rijden vanaf Utrecht. En – na niet zo heel lang zoeken en overleggen – is het geworden: de Belgische Ardennen!

Zodra je de grens met België overgaat weet je dat je in het buitenland bent.
Over de heuvels en door de dalen… Aan wandelpaden is er geen gebrek in de Ardennen.
De meeste paden zijn goed aangegeven met hier en daar een informatiebord

De Belgische Ardennen

De Belgische Ardennen is een gebied dat door iedere wandelfanaat minstens éénmaal in zijn of haar leven bewandeld moet worden. Outdoor is hier het toverwoord en het hele gebied bestaat zo’n beetje uit wandel-en fietspaden. In de typisch Belgische dorpjes die het gebied rijk is val je niet op als je met je wandelschoenen en rugzak de bakker binnenloopt voor een vers croissantje en huurhuisjes en hotelletjes adverteren hier met de wandelpaden waar ze aan gelegen liggen.

Open Haard

“Daar zitten we dan, in ons prachtige houten huurhuisje midden in de Belgische Ardennen. Het is hartje zomer, maar de open haard staat vol te branden. Ervoor staan twee stoelen met eroverheen gedrapeerd onze doorweekte wandelbroeken, sokken en schoenen. Tja, buienradar had het vandaag toch echt mis met de weersvoorspelling.”

Een paar uur eerder….

“Een paar uur eerder: Tussen de dichtbeboste heuvels en langs pittoreske weilanden wandelen we. Het landschap lijkt zo uit een oud Vlaams schilderij te komen. Zon en schapenwolkjes wisselen elkaar af en laten het donkere dennenbos dansen in mystiek licht. Overal om ons heen bloeien bloemen in alle kleuren van de regenboog terwijl de fragiele stengels langzaam wiegen in een licht briesje. Niets wijst erop dat er zo meteen een hoosbui over ons heel zal trekken…”

De Belgische Ardennen ligt in het oosten van België op een kleine drie uur rijden vanaf Utrecht. Met een paar duizend kilometer aan wandelpaden is er voor ieder wat wils. Van lange-afstandspaden tot kindvriendelijke korte routes. Een bijzondere mix van bos, heide en rotsformaties zorgen ervoor dat geen wandeling hetzelfde is. 

Donkere wolken

“Genietend vervolgen we ons pad aangegeven door tekens op bomen en paaltjes. Weilanden wisselen af met dorpjes en dorpjes met bossen. Langzaam klimmen we omhoog en krijgen steeds meer zicht op de heuvelachtige omgeving om ons heen. En op de gitzwarte wolken die achter diezelfde heuvels onze kant opkomen…”

“Met niet minder oog voor de omgeving besluiten we het tempo iets op te schroeven. Het koren in de weilanden en de bloemen in de berm zijn van wuiven overgegaan in zwiepen in het briesje dat langzaam tot een stevige wind is uitgegroeid. Wat moet je ook alweer doen als het gaat onweren in de heuvels terwijl je buiten bent? Niet onder een boom staan, open weiland vermijden? Een café zoeken voor een kop warme chocolademelk?”

Best mooi

“Helaas, aangezien op maandag de café’s dicht zijn zit er niets anders op dan door de inmiddels neerdalende hoosbui door de wandelen. Hoeveel water kan er uit één wolk vallen? Soppend in onze schoenen en met stevige tred richting droge auto gaat het, terwijl de bliksem het landschap om ons heen laat oplichten. Eigenlijk is het best mooi, die jagende wolken boven de heuvels…”

Tijd voor een wijntje

“En zo eindigen we dus op een dag midden in de zomer voor een knisperend haardvuur. Met een glas wijn om onze binnenmens op te warmen en een rozig gevoel van de warme vlammen die ons langzaam laten opdrogen. Maar zonder ook maar een greintje spijt aan de wandeling begonnen te zijn.”

Dit is leven!

“Zo somber als een regenachtige middag je kan laten voelen in een grijze stad, zo tot leven kom je in de natuur! Druppels die van de blaadjes vallen, koeien die schuilen onder de bomen, het tikken van de regen op je capuchon. Dit is leven!: denk ik met een glimlach”

En dan nu…

Vier dagen hebben we gewandeld in de Belgische Ardennen. Van iedere dag kan ik je een verhaal zoals hierboven kunnen vertellen. De mystieke dode bomen in de Hoge Venen, een slot dat midden in de bossen gebouwd is, met bloemen versierde kruisbeelden die op de vreemdste plekken staan. Aan alles kleeft een verhaal hier. Maar gelukkig voor jullie zijn Manja en ik als fotografen erin gespecialiseerd verhalen te vertellen in beeld… Daarom zal ik jullie niet langer ophouden met mijn teksten en kan ik alleen zeggen: geniet van de beelden en als je een keer een weekend vrij bent; ga wandelen in de Belgische Ardennen!

Er zijn ontelbaar veel uitgezette wandelingen te vinden in de Ardennen. Hieronder geven we je een paar tips om alvast inspiratie op te doen.

  • Op de website van Ostbelgien kun je veel verschillende wandelingen vinden inclusief GPX bestand.
  • Ook het bureau voor toerisme van Wallonië heeft een grote verscheidenheid aan wandelingen.
  • Liever iets om vast houden? Dan vindt je op dezelfde website deze brochure met 26 wandelingen.
  • Bij de meeste informatiepunten in de Ardennen zijn ook gratis brochures te vinden met wandelroutes.
  • Wil je thuis al een route uitstippelen? Kijk dan eens bij Reisboekenwinkel de Zwerver. Hier vindt je tientallen gidsen en kaarten over de Ardennen.

Denk je aan Portugal, dan denk je waarschijnlijk aan Lissabon of de Algarve. Dé twee toeristische hotspots met de meeste bekendheid. Op foto’s zie je mooie gebouwen, idyllische witte zandstranden en knusse restaurants. In het echt is het vol, vol, vol. Je kunt in Lissabon zo aansluiten bij een Aziatische rondleiding door de smalle straten en in de Algarve gezellig handdoekje aan handdoekje liggen met uitzicht op roodgloeiende Engelsen.

Porto
Weleens gedacht aan Porto voor een weekendje weg?

Wil je dit allemaal niet? Maar wil je wel het echte Portugal proeven? Ga dan mee naar Porto. Deze stad in opkomst heeft haar Portugese authenticiteit weten te bewaren en is een echt juweeltje op net iets meer dan twee uurtjes vliegen vanaf Nederland. Samen met Manja Ontdekte ik op een prachtige lentedag deze heerlijke stad.

Porto
Met het kabelbaantje reis je voor een paar euro boven de stad uit en wandel je zo de bovenste laag van de Ponte Luis I brug op.
Porto
Het uitzicht vanaf de bovenkant van de Ponté Luis I.
Porto

Ook wel Oporto. Is een Portugese gemeente en havenstad in het noordwesten van Portugal, aan de Costa Verde.
Porto is gebouwd aan de noordoever van de rivier de Douro. Het is de op één na grootste stad van Portugal (na Lissabon). In 2011 telde de stad 237.591 inwoners; de agglomeratie Groot-Porto telde toen 1,8 miljoen inwoners (Wikipedia).

Tegeltjes, tegeltjes, tegeltjes. In het groen, blauw, rood, grijs, noem maar op! Bijna alle huizen in de smalle straatjes van Porto zijn versierd met prachtig gedecoreerde tegeltjes. Sommige glanzend nieuw, sommige verkleurd en gebroken. Maar stuk voor stuk uniek. De tegeltjes kun je kitsch noemen, maar toch, als je maar lang genoeg kijkt, zijn ze best een beetje kunst. Dat moeten ook de inwoners van Porto zelf gedacht hebben toen ze besloten het kunstthema in de straten van de stad verder uit te breiden. Kunst en kitsch gaan hier hand in hand.

Porto
Ouderwetse tegeltjes en nieuwe muurkunst gaan hand in hand samen.
Porto
Overal in de stad kom je “oude” kunst tegen.

Porto is echt een stad waar je niet te snel doorheen moet wandelen. Kijk omhoog en kijk naar beneden. Behalve de tegeltjes kom je dan op de gekste plekken nieuwe kunst tegen. De stad is bezaaid met originele muurschilderingen. Sommige zijn meters hoog, andere net een paar centimeter. En niet alleen muurschilderingen zijn er overal te vinden, ook meer bijzondere kunstuitingen. Wat te denken van een metershoog konijn gemaakt van oude rommel? Of juist een piepklein mannetje dat toezicht houdt vanaf een stukje steen dat uit de muur van een huis steekt?

Porto
Grootmoeders tegeltjes naast een konijn gemaakt van oude rommel.
Porto
Nieuwe kunst op de voorgrond met de oude gebouwen en kerken erachter.

Heb je na een ochtend langs stadskunst struinen een enorme honger en dorst ontwikkeld? Ook dan kan Porto je bieden wat je zoekt. Wat je zeker niet moet overslaan zijn de kabeljauwkroketjes (Pastéis de Bacalhau). Een lokale specialiteit. Natuurlijk gecombineerd met een volle witte wijn uit één van de vele Portugese wijngebieden. Weet je niet wat je moet kiezen? Manja en ik wisten het ook niet. Geen probleem! Van de ober mochten we verschillende wijnen proeven voor we er eentje kozen! Wil je dit ook? Wij aten bij restaurant Ribeira Square, een pareltje verstopt tussen toeristenrestaurants.

Porto
Een bonte mix van stijlen en mensen.
Porto

Weer een beetje op krachten gekomen? Neem dan geen dessert in het restaurant maar ga voor één van de meest verleidelijke gebakjes van Portugal. De Pasteis de Nata! Bladerdeeg en custard. Meer is het niet, maar óh zo lekker. Het is één van mijn persoonlijke favorieten. Helaas vinden mijn heupen van niet, anders zou ik ze vermoedelijk aan de lopende band snoepen. Je kunt de Pasteis de Nata bij de meeste koffietentjes of bakkerijen vinden. Is het heel warm buiten? Dan hebben we nog een adresje voor je. Cremosi. In deze chique ogende ijswinkel verkopen ze de lekkerste smaken ijs. Gember, chocolade-cheesecake, passievrucht en ga zo maar door. En terwijl je ijsje wordt gemaakt kun je je hier vergapen aan de prachtig gedecoreerde patisserie die in de etalages uitgestald staat.

Porto
Een glaasje port gaat niet zonder wat zoetigheid!
Porto
Smalle straatjes en vrolijke kleuren geven de stad en bijzondere vibe.

Natuurlijk ben je niet écht in Porto geweest als je niet een bezoek hebt gebracht aan één van de vele porthuizen aan de zuidkant van de rivier de Douro. Volg je de rivier stroomopwaarts dan kom je uit bij de wijnvelden waar de druiven voor de port vandaan komen. Vroeger werden deze in kleine houten boten naar Porto vervoerd die nu nog steeds de oevers van de rivier in de stad sieren. De export van Port heeft Porto groot gemaakt. Engelsen, Duitsers, Nederlanders, heel Europa kwam hierheen om hun eigen porthuis te vestigen. Vandaar dat de meeste porthuizen niet echt Portugees klinkende namen hebben.

Porto
De oude portboten liggen, nu als eerbetoon, nog steeds langs de oevers van de Douro.
Porto

Een hoop van de porthuizen zijn erg toeristisch te noemen, maar er zijn er een aantal die de port zelf serieuzer nemen dan de hoeveelheid bezoekers. Samen met Manja bezocht ik Quinta dos Corvos, één van de weinige porthuizen met een Portugese achtergrond. En, wat wij een groot voordeel vonden was dat dit merk niet exporteert. Je vindt hun port alleen in Portugal. Ja ja, denk je vast. Maar ik heb het gegoogled en kon het echt nergens anders vinden. Neem je hier een fles van mee naar huis, dan heb je echt iets bijzonders. Behalve een proeverij krijg je hier ook een kleine rondleiding en uitleg over port. Echt een aanrader.

Porto
Port proeven. De finishing touch in Porto!

Helaas was ons verblijf in Porto veel te kort om alles te zien! We vlogen naar huis met nog heel wat “dit wil ik zien” vlaggetjes in Google Maps. Naast al het moois en leuks dat we al zagen een reden temeer om in de toekomst weer een keer terug te keren naar Porto. De stad heeft iets dat ik niet vaak in andere steden tegenkom. Het straalt knusse gezelligheid en echte authenticiteit uit. De oude kerken gaan hier hand in hand met futuristische muurschilderingen en hippe koffiebarretjes met ouderwetse restaurants. Zo is het hier ook met de mensen, een bonte mix van skaters en muziekkanten naast oude vrouwtjes in traditionele kledij. Nog één tip? Houd het stil, zorg ervoor dat het geen kopie van Lissabon wordt met alle toeristen maar “gewoon” Porto. Zoals het nu is en niet veel anders.

hondenslee

“Alweer skiën…” Heb je er helemaal genoeg van? Het wachten voor de skilift, veel te dure koffie op de piste, papperige sneeuw aan het eind van middag en meezingen met foute muziek tijdens de après-ski. Ben je op zoek naar een alternatieve wintersportvakantie? Een keer iets heel anders? Actief, uitdagend, in de natuur en sneeuw? Wat denk je van een meerdaagse tocht met eigen hondenslee door het winterwonderland van Scandinavië?

“Ik voel mijn tenen niet meer…” Langzaam probeer ik ze heen en weer te wiebelen in mijn winterlaarzen. Dit gaat nog niet zo makkelijk aangezien ze gestoken zijn in drie lagen sokken wat de bewegingsvrijheid drastisch beperkt. Dan maar even een stukje achter mijn hondenslee aanrennen. Als dikke stroop voel ik het bloed door mijn benen naar mijn voeten stromen. Langzaam komt het gevoel weer terug. De schade nemen we vanavond in de sauna wel op. Nu eerst zorgen dat ik warm blijf. Rennen dus….

Hondenslee

We bevinden ons in Zweeds Lapland. In de buurt van de stad Kiruna: 67 graden noorderbreedte, net iets boven de poolcirkel. Het is januari, de kortste dag is geweest, de zon begint iedere dag weer iets aan kracht te winnen en de dagen worden langzaam langer. Gemiddeld duurt de dag hier van ongeveer 8:30 uur tot ’s middags 15 uur in dit jaargetijde. Maar de winter laat haar grip op het landschap niet zomaar los. Temperaturen variëren van een comfortabele -15 graden tot een iets minder comfortabele -40 graden Celsius….

Hondenslee

“It’s all about layers.” Laagjes, laagjes, laagjes. Hier begrijp je pas echt het nut ervan. Drie lagen sokken, twee lagen handschoenen, twee lagen onderkleding, een donsjas, thermolegging en een thermo-overal. Oh ja, en nog een bivakmuts, extra wollen muts en rubberen laarzen. De Scandinavische temperturen gaan je zeker niet in de koude kleren zitten! Letterlijk. Trek je bij -40C graden Celcius je handschoenen uit, dan heb je grote kans dat je vingers binnen een halve minuut bevroren zijn.

Hondenslee
Laagjes, laagjes, laagjes. En dan nog bevriest alles! De honden hebben er geen last van met hun sneeuwbestendige poten.
Hondenslee

“Oei”, hoor ik je denken, “waarom zou je daar dan in hemelsnaam naartoe op vakantie willen.” Daar is maar één heel kort antwoord op: de schoonheid van de natuur. De laagstaande zon geeft de hemel alle kleuren van de regenboog. Rood, oranje, paars, diepblauw, maar nooit simpel wit. En heb je overdag nog niet genoeg kleuren gezien? ’s Nachts is het de beurt aan het noorderlicht als je geluk hebt. Groene gordijnen zetten de hemel dan in vuur en vlam.

Hondenslee
Noorderlicht

Natuurlijk heb je de schoonheid die je kunt zien. Maar waar ik iedere keer weer door geraakt wordt is de schoonheid die je kunt horen. Of eigenlijk niet kunt horen. De sneeuw filtert alle geluiden weg en maakt de wereld stil…. Het enige dat je hoort is het schuiven van de slee door de verse sneeuw. De honden maken geen geluid als ze rennen, hun winterbestendige voetzolen lijken de grond niet eens te raken.

Hondenslee

Terug naar de meerdaagse sledehonden tocht. Wat kun je allemaal verwachten?

Kwart over zeven. De wekker is zojuist gegaan. Niet bewegen, wie kruipt er als eerste uit de slaapzak? Vannacht hebben we met ons groepje van vijf mushers (bestuurder van een hondenslee) geslapen in een hut midden in de wildernis. Geen elektriciteit, geen automatische verwarming, geen stromend water. Ergens vannacht is de houtkachel uitgegaan en is de temperatuur in de hut tot rond het vriespunt gedaald. De eerste die opstaat moet de kachel weer aansteken, maar loopt daarbij wel koude tenen op.

Hondenslee
Vastgebonden aan een boom en verankerd in de sneeuw met een haak staan de sledes er klaar voor. Als de honden eenmaal ingespannen ervoor staan trekken ze om het hardst om de slede in beweging te krijgen. Een touw en een haak zijn dan geen overbodige luxe…

Buiten zijn de honden inmiddels wakker geworden, met hun interne klok is niets mis… Eruit dan maar, thermoskleding aan, kachel aan en naar buiten. Het is etenstijd voor de honden. Gulzig schrokken ze de stinkende soep van vlees en water naar binnen die ze voorgeschoteld krijgen. Aan de horizon wordt het langzaam lichter en wordt het donkerblauw van de nacht ingewisseld voor oranje.

Hondenslee

Na een uitgebreid ontbijt; door de kou verbrand je extra veel en is veel eten geen overbodige luxe, is het tijd om de honden voor de sledes te spannen. Van stilte is even geen sprake nu. De honden zijn uitgeslapen en klaar voor een nieuwe tocht. Ze blaffen om het hardst om als eerste ingespannen te worden. Koud krijg je het er in ieder geval niet van! Eenmaal in hun harnas voor de slee blijven ze zoveel mogelijk geluid produceren en wordt er om het hardst getrokken om de slee in beweging te krijgen. “Gaan, gaan, gaan.” lijken ze te roepen.

Hondenslee
Hondenslee

Dan zijn we klaar om te gaan. Mijn hartslag is rond de 150 en ik heb het bloedheet ondanks de buitentemperatuur van -35 graden. Mijn vier honden houden niet van wachten en werpen mij enthousiaste blikken toe. Hou dat maar eens onder controle! We gaan! Ik trek het anker waarmee de slee vastzit uit de sneeuw en spring achterop. Woesh! Daar gaan we! En het is stil… Zodra de honden mogen rennen maken ze geen geluid meer. De stilte valt als een deken over me heen. Dit gevoel is onbeschrijfelijk.

Hondenslee

We zijn inmiddels een uurtje onderweg. Mijn hartslag is weer normaal en mijn tenen beginnen langzaam koud te worden. Besneeuwde bossen wisselen af met uitgestrekte bevroren meren en moerassen. De zon staat inmiddels boven de horizon en werpt lange schaduwen op het pad. De honden zitten lekker in hun ritme. Het eerste halfuur is er nog door allemaal, al rennend, gepoept en geplast. Maar nu draven ze eensgezind door de sneeuw.

Hondenslee
Hondenslee

Kilometer na kilometer. Onze gids op de voorste slee kiest de paden, de rest van de honden volgt. Je komt volledig tot rust. Er is niets waar je aan hoeft te denken behalve de slee en de honden. Soms ren je een stukje om warm te worden of als het bergop gaat om de honden te helpen. Soms moet je bukken voor een overhangende tak. Soms remmen als het hard bergaf gaat. Meer is er niet. Zo simpel, zo genieten.

Hondenslee
Halverwege is het tijd voor pauze! De honden kunnen even bijkomen terwijl wij onszelf opwarmen met een kop hete soep en een boven het vuur geroosterde tosti.
Hondenslee

Langzaam zakt de zon weer achter de heuvels en kleurt de horizon oranje en roze. Aan de andere kant komt tegelijk de maan op in een dieppaarse achtergrond. De natuur toont hier haar kunststukje in kleuren. Vol bewondering kijk ik om me heen, hoeveel kleuren kan de hemel hebben?

Hondenslee
Hondenslee

Het is drie uur in de middag als we bij onze nieuwe wildernishut aankomen. De honden hebben vandaag 40 km gerend en zijn moe en hongerig. Voor hen zit de dag erop, voor ons begint het zware werk nu. Met een bijl hakken we als snack voor de honden een enorme salami in stukken. Hierna is het water halen uit het meer vlakbij (waarbij je eerst het eerder gemaakt wak open mag hakken), hout halen voor de kachels en sauna, het diepgevroren avondeten van de honden in stukken hakken en water koken om het in te ontdooien en de sledes leeghalen.

Hondenslee
Hier hadden we geluk dat er stromend water in de buurt van de hut was. Alleen het omhoog sjouwen van 8 containers met 20 liter water was nogal een opgave!
Hondenslee
Eén van de wildernishutten. Wat een plaatje hè?

Tegen de tijd dat al het werk gedaan is, is de hut opgewarmd en kookt het water in de fluitketel voor een kop thee. Laagje voor laagje kan de kleding uit. Tot de sauna heet is en ik mijn vermoeide spieren kan ontspannen in de hitte. Dit is het moment om mezelf op bevriezingsverschijnselen te inspecteren. Mijn blauwe tenen worden langzaam weer roze en krijgen hun gevoel weer terug. Na de sauna gloeien al je spieren en voel je pas hoe hard ze hebben moeten werken om je warm te houden.

Hondenslee
Tijdens onze tocht hadden we een volle maan. Hierdoor was het noorderlicht ’s nachts minder goed zichtbaar. De maan gaf zoveel licht dat je wel met gemak zonder zaklamp rond kon lopen.
Hondenslee

Na het avondeten vallen mijn ogen al langzaam dicht. Het is pas 20 uur! Voor de meeste mensen begint de avond net. Maar voor ons is de energie op na een dag in de extreme kou. Het voordeel van het vroege donker is dat je al vanaf de middag kans hebt op noorderlicht. Tot laat opblijven gaat me echt niet meer lukken. Een uurtje later is het stil in de hut, morgen weer een dag!

Hondenslee
Het lijkt wel een pentekening toch?

Bovenstaande meerdaagse reis is geboekt via Nature Travels, een Britse outdoorreizen maatschappij. Maar ook Harriniva in Fins Lapland kan ik erg aanraden als je met husky’s op pad wil.

Geïnteresseerd in reizen naar Scandinavië? Kijk dan ook eens naar mijn andere reportages over Noorwegen en Zweden.

GR223

‘S NACHTS IS ALLES DONKERBLAUW. DE ROTSEN AAN DE KUST GAAN CONTRASTLOOS OVER IN HET WATER, WAAR DE MAAN ALLEEN DE TOPPEN VAN DE GOLVEN WEET TE VERLICHTEN. HET ENIGE GELUID IS HET BREKEN VAN HET ZEEWATER OP DE ROTSEN DIE ONZICHTBAAR BOVEN HET WATER UITSTEKEN. HET PAD DAT ZICH LANGS DE ROTSEN SLINGERT VERDWIJNT IN DE SCHADUWEN. 

GR223
De steile kliffen van Cap de la Hague, voer voor mijn fantasie.

Goh, mijn fantasie ging daar even met me aan de haal. Misschien komt dat door de najaarszon die nog altijd even fel op ons neer schijnt. We, vriend, hond Sam en ik zijn aan de wandel in Normandië en volgen een deel van het Douanierspad ofwel de GR223. Rechts van ons bevindt zich een honderden meters diepe afgrond, links een rotswand die net zoveel meters omhoog gaat. Ooit werd het douanierspad gebruikt om te patrouilleren tegen smokkelaars die hier aan land kwamen. Maar hedendaags is het een 446 kilometer lang wandelpad van Carentan in het noorden van Normandië naar de Mont-Saint-Michel in het uiterste zuiden.

GR223
De steile kliffen veranderen langzaam in brede stranden.
GR223
Met kleine pittoreske dorpjes waar je het verse brood al van een afstand kunt ruiken.


Rechts van ons bevindt zich een honderden meters diepe afgrond, links een rotswand die net zoveel meters omhoog gaat.

GR223
Uiteindelijk eindigt de GR223 bij Mont Saint Michel.

GR223 – Douanierspad Normandië

De GR223, beter bekend onder de benaming ‘Douanierspad’ of ‘Kustpad’, is een wandelroute van 446 kilometer van Carentan naar Mont-Saint-Michel. De gehele route is aangegeven met rood-witte blokjes.

GR223
De kenmerkende rood-witte blokjes van een GR route.

Alle etape’s van de GR223

GR223

Over D-Day stranden en ruige kliffen

De GR223 laat je niet alleen door een grote verscheidenheid aan natuur wandelen, maar geeft je ook een kijkje in de roerige geschiedenis van Normandië. We wandelen over de kilometers lange D-Day stranden waar bunkers en monumenten elkaar afwisselen en herinneren aan de donkere najaarsdagen van de tweede wereldoorlog. Over de boulevards rijden “Band of Brothers” tourbussen en is Amerikaans de spreektaal.

Na de D-day stranden volgen oude, stille vissersdorpjes zoals hier Barfleur.

Langzaam worden de bloederige stranden ingewisseld door schattige kleine dorpjes met kleine vissershuisjes van grijs steen. We wandelen langs grote havens vol plezierjachten zoals in het gezellige Saint Vaast la Hougue (tip: ga hier aan de andere kant van de baai lunchen bij Le Goéland 1951 met uitzicht over zee!), eeuwenoude vissershavens waar de vislucht nooit wegtrekt zoals Barfleur en uiteindelijk komen we uit bij de kleinste haven van Normandië: Port Rancine, waar net genoeg plek is voor een tiental roeibootjes.

GR223
Het uitzicht vanuit Le Goéland 1951.


De ruige kust en lage stenen muurtjes doen hier erg aan de Engelse kust denken.

GR223
GR223
Het Franse gevoel….
GR223
De kleine haven van Port Rancine.

We ronden de punt van Normandië en bereiken het meest noordwestelijke puntje: Cap de la Hague. Kom je hier in het najaar dan wordt je verrast door bloeiende paarse heide. De ruige kust en lage stenen muurtjes doen hier erg aan de Engelse kust denken. Niet gek ook, als je bedenkt dat de Engelse kanaaleilanden Jersey en Guernsey maar een paar kilometer verderop liggen en met mooi weer goed te zien zijn vanaf Normandië.

GR223
Wandelen bij Cap de la Hague. Je kunt hier ook prima lunchen in het restaurant in het piepkleine dorpje.

Kilometers lange stranden

We dalen verder af richting het zuiden. De hoge kliffen en de door wind en zee geteisterde kustlijn veranderden langzaam in brede zandstranden. Aan kleine binnenhavens liggen pittoreske dorpjes waar het altijd naar vers brood ruikt en er altijd wel ergens een boerenmarkt te vinden is (perfect voor de lunch!). De mensen leven hier met het getijde en de vissers varen dan ook massaal uit wanneer het water begint te stijgen. Is het eb, dan ligt je bootje op het droge!

GR223
Even bijkomen op de hoge kliffen.


Aan kleine binnenhavens liggen pittoreske dorpjes waar het altijd naar vers brood ruikt en er altijd wel ergens een boerenmarkt te vinden is.

GR223
En dan is het eb en ligt je bootje op het droge.

Dit is het stukje Normandië waar je kilometers lang over het strand kunt wandelen zonder een andere ziel tegen te komen. Tot je een hoekje omgaat en er opeens een bruisend dorpje voor je ligt. De GR223 hangt hier nauw samen met het getijde, is het eb, dan kun je simpelweg rechtdoor over het strand. Is het vloed, dan betekent dat soms dat je kilometers om moet lopen om een brug te vinden.

GR223
Soms moet je even omlopen om tijdens vloed over te kunnen steken. Maar de route staat altijd goed aangegeven.
GR223
Maar de beloning mag er ook wezen, kilometers duinen zonder een mens tegen te komen.

Persoonlijk ben ik erg gecharmeerd van dit stukje kust in Normandië. Hier vindt je geen drommen Amerikaanse toeristen, maar ben je echt in Frankrijk. De mix van brede zandstranden en gezellig dorpjes geven het wandelen hier een extra tintje. Mijn tip? Maak de wandelingen hier niet te lang, zorg dat je genoeg tijd over houdt om op je dooie gemak door de smalle straatjes van de kleine dorpjes te slenteren.

Het einde is in zicht

Het grootste deel van het douanierspad zit erop. Bretagne komt dichterbij en langzaam wordt het weer wat drukker langs de stranden. Uiteindelijk komt de Mont-Saint-Michel in zicht. Één van de drukst bezochte toeristische attracties van Frankrijk. Wat vroeger ooit een bijzonder eilandje voor de kust was waar je alleen met eb kon komen is nu een pretpark waar tourbussen af en aan rijden over de nieuw aangelegde brug. Natuurlijk, het blijft een bijzonder gezicht; het eiland met de grote kerk omringt door smalle straatjes en stenen huisjes. Wat mij betreft is het uitzicht vanaf de GR223 erop dan ook genoeg. En het grote voordeel? Je bent hier helemaal alleen!

GR223
Slenteren langs het strand.


Uiteindelijk komt de Mont-Saint-Michel in zicht. Één van de drukst bezochte toeristische attracties van Frankrijk.

GR223
En uiteindelijk: Mont Saint Michel.


Tips en websites:

  • Op zoek naar kunst en kitsch? Probeer dan Barneville- Carteret eens! Hier vindt je overal kleine galerieën van lokale kunstenaars en antiekzaakjes


GR223
En natuurlijk brede stranden!

  • De lekkerste bakkerij van Normandië? Die vindt je in Portbail: Lebreton Sarl.


En heb je een warm broodje gehaald? Eet hem dan op aan de rand van het dorp!

  • Uitgewandeld? Overnacht dan je laatste nachten in de oude vestingstad Saint Malo in Bretagne. Een klein stukje verder dan Mont Saint Michel, maar zeer de moeite waard als je van smalle straatjes en goede restaurants houdt.


GR223

De ingang naar het vestingstadje Saint Malo.


GR223

Sla deze eeuwenoude stad zeker niet over als je in de buurt bent.

  • Meer informatie over de GR223 en Normandië vindt je hier.
  • En als je dan toch in Normandië bent. Vergeet dan niet wat lokale cidre in te slaan voor thuis! Je vindt hier overal lokale cidrebrouwerijen waar je voor een paar euro deze frisse appeldrank mee kunt nemen.

Met foto’s van mijzelf en Manja Herrebrugh


OneFrame – Outdoorreportages en fotografie, de naam zegt genoeg. Mijn website wordt hoogst waarschijnlijk niet bezocht door shopaholics, museumfanaten of thuisblijvers.Net als ikzelf zijn mijn lezers fan van het outdoorleven en niet bang voor een spatje regen. We houden van de natuur en alles wat zij ons te bieden heeft. Een citytrip zal je dan ook niet snel verwachten op mijn website.

Maar wat nou als je outdoorfan bent, maar je vriend of vriendin niet? Dan wordt het lastig een weekendje weg te plannen. Jij pleit voor het Zwarte Woud, hij of zij voor Londen. Als dat geen recept is voor een barst in de relatie! Maar wat nou als je een citytrip kunt maken waar je beide je hart op kunt? Samen hiken, samen genieten in koffietentjes. De ene dag bezoek je een museum, de volgende dag ga je met een kabelbaan de bergen in.

Mijn tip? Verras je partner, vriend of vriendin, ouders, broer of zus met een weekendje Bergen in Noorwegen! Deze prachtige kleurrijke stad is gelegen in een fjord omringt door bergen. Je wandelt hier zo vanuit een van de vele koffietentjes de natuur in. De stad is met recht een toeristische trekpleister met haar prachtige ligging aan de oceaan, authentieke houten huisjes, fijne boetiekjes en vele goede restaurants.

Zomers meren hier bijna dagelijks cruiseschepen aan en wordt de stad overspoelt door toeristen. Maar door de vele terrasjes en het autoluwe centrum heb je hier weinig last van. De meeste van de toeristen blijven in de buurt van de haven in het centrum. Sommige pakken het centrale kabelbaantje de bergen in om van het uitzicht over de stad te genieten, maar er zijn er nauwelijks die vanaf het kabelbaantje een wandeling starten.

Recent was ik in Bergen samen met Manja Herrebrugh waarbij we na een goede kop koffie het kabelbaantje pakte en de bergen in zijn gewandeld. En zoals het ons als outdoorfans betaamt kozen we voor de langste wandeling die er op de bordjes vermeld stond. Een kleine 15 km van het kleine kabelbaantje in het centrum van Bergen, rondom de stad naar een iets buiten het centrum gelegen kabelbaan met een fantastisch uitzicht over, nou ja, eigenlijk alles!

En omdat één foto meer zegt dan duizend woorden, hierbij de foto’s (klik op de foto voor een grote versie)!

citytrip

We beginnen bij het begin! Aangekomen op de berg met het kabelbaantje heb je op zonnige dagen een prachtig uitzicht over de stad. Vandaag alleen niet helaas…. Je kunt hier ook heerlijk een kopje koffie drinken als je geen zin hebt in een wandeling en zelfs met een kano varen op één van de vele bergmeertjes!

 

 

 

 


citytrip

citytrip


citytrip

En toch is wandelen in de mist ook niet vervelend. De stilte ligt als een deken over het landschap en je weet nooit waar de weg je heen brengt.

citytrip

Gelukkig is de route goed aangegeven en staan er regelmatig borden met een kaart van het gebied.

 



citytrip

Langzaam vordert de wandeling, de planken zijn glad en het is koud. Een zonnetje zou lekker zijn.

citytrip

Best mysterieus toch?

 

citytrip

Zie ik daar een stukje blauw in de lucht?

citytrip

En dan… Binnen 10 minuten trekt de mist op en laat het landschap om ons heen zich zien. De oooh’s en aaaah’s zijn niet gering.

citytrip

We rennen van links naar rechts om overal maar de mooiste foto te kunnen maken. Wat een bijzonder natuurfenomeen!

citytrip

Dus dit is het meertje waar we net nog in de dikke mist langsliepen?

citytrip

Niet alleen het prachtige landschap wordt langzaam onthuld, ook de klim die ons nog te wachten staat doemt voor ons op uit de laatste mistflarden.

citytrip

En klimmen zullen we! Hoger en hoger boven de wolken uit.

citytrip

Maar na iedere 10 meter hoger wordt je weer getrakteerd op een nog mooier uitzicht. Stopjes om uit te rusten en nog maar een foto te nemen zijn er dus genoeg!

citytrip

Nog maar een foto, je hebt er nooit genoeg!

citytrip

Boven op de berg zijn de bordjes met pijlen verdwenen en hebben plaats gemaakt voor stapels stenen. Zo ver je kunt zien leiden ze je de verte in. Als bakens naar een warme kop chocolademelk!

citytrip

En ondanks de klim blijven we lachen!

citytrip

Daar onder de wolken, daar ligt Bergen. Wat een geluk dat wij hier in de zon lopen.

De stapels stenen leiden ons langzaam om de stad heen.

citytrip

En als je twijfelt, dan staat er bovenop alsnog een bordje!

citytrip

Tja, zoals ik al schreef zegt een foto meer dan duizend woorden.

citytrip

Het volgende baken is alweer zichtbaar.

citytrip

De schemering zet in als de zon langzaam onder gaat. Kijk, je ziet zelfs de maan al opkomen.

citytrip

De novemberzon zakt langzaam in zee. Wat een afsluiting van deze wandeling!

citytrip

Nog heel even genieten we van het uitzicht…..

citytrip

En na een laatste foto is het tijd voor onze welverdiende warme chocomel met slagroom en pakken het kabelbaantje terug de stad in.

 

 


Tips en websites:

  • De kabelbaan in de stad heet de Fløibanen funicular.
  • Die net buiten het centrum de Ulriken Cable Car.
  • De wandeling is bij beide punten te starten, maar onze ervaring is dat de weg vanuit de Fløibanen beter aangegeven staat en makkelijker te volgen is.
  • Tips voor een koffietentje kan ik niet geven, daar zijn er tientallen van in Bergen! Maar als je er echt een wil weten is Det Lille Kaffe Kompaniet een aanrader.
  • Noorwegen staat te boek als erg duur, maar als je een beetje rondkijkt is er altijd wel een goedkoper restaurant met goed eten te vinden, de toeristen willen ook wat!

 

 

Dit artikel is ook te lezen op Mountainreporters.com

Het is druk: druk op het werk, druk op de weg, druk thuis. Tijd voor een weekend ontspannen! Ga mee wandelen net over de grens met Duitsland over de Hermannsweg. De perfecte plek om jezelf helemaal te ontspannen en te genieten van een onverwacht bergachtig landschap zo dichtbij Nederland.

Hermannsweg

Een totaal ander landschap net over de grens.


Magische taferelen

Zonlicht verandert de met bladeren bedekte bosbodem in een schaakbord. Licht en donker wisselen elkaar af, wanneer je je ogen tot spleetjes knijpt lijkt het net een schilderij van Monet. Een lichte bries laat de lichtgroene boekenblaadjes ruisen aan de takken. In de verte is het geklop van een specht te horen. Ik kijk om me heen, tussen het afgevallen blad op de grond zijn net de eerste topjes van paddenstoelen zichtbaar. 

Hermannsweg

Tijd voor ontspanning!

Hermannsweg

Magisch herfstlicht.

Hermannsweg

Zonlicht tekent vlekken op de met bladeren bedekte bosbodem.


Op pad met Hermann

We: Manja, ik en mijn hond Sam zijn op pad met Hermann. Hermann is onze gids op de meerdaagse tocht over de Hermannsweg die we dit najaar wandelen. Hermann is overal aanwezig, op bomen, paaltjes en stenen: een grote witte H geschilderd op een zwarte ondergrond. Maar ja, Hermann is dan ook al heel wat jaren gids. Al sinds hij in het jaar 9 na Christus zijn stam over dit pad begeleide en drie Romeinse legers overwon volgen mensen zijn tekens. Handelslieden gebruikten het pad in de middeleeuwen om producten van Duitsland naar Nederland te vervoeren en tegenwoordig geldt de Hermannsweg als een van de mooiste wandelingen in Duitsland.

Hermannsweg

Eeuwenoude uitgesleten paden.

Hermannsweg

Oude en nieuwe bewegwijzering bij elkaar.


Lange afstandspad de Hermannsweg


Een weekend ontspannen

De zomer is voorbij en Nederland is weer druk aan het werk. Zo ook wij, tijd dus voor een korte onderbreking van ons drukke thuisleven. Het is toch zonde om niet nog volop te genieten van de prachtige herfst die we dit jaar beleven! Aangezien we maar een kort weekend de tijd hebben, maar wel het gevoel willen hebben dat we er echt even uit zijn geweest valt onze keuze op de Hermannsweg in west Duitsland.

Hermannsweg

De glooing van het landschap is goed te zien (en merken aan de kuiten) tijdens de wandeling.

Hermannsweg

Velden vol wilde bloemen aan de bosrand.

Hermannsweg

Onderweg kom je meerdere boomgaarden tegen waar je uitgenodigd wordt een appeltje tegen de dorst te plukken.


Vlakbij

Met een kleine twee uurtjes rijden sta je aan het begin van de wandeling. Zodra je Nederland verlaat worden het licht glooiende landschap om je heen steeds hoger en groener. De Hermannsweg vormt samen met het aansluitende wandelpad Eggeweg de Hermannshöhen: de Hermannshoogte. Beide wandelpaden lopen grotendeels over kamwegen, een garantie voor mooie vergezichten dus!

Hermannsweg

Genieten van vergezichten.


Afwisselend landschap

Manja en ik lopen in totaal drie etappes van de Hermannsweg: van Riesenbeck tot Bad Iburg. Onze tocht leidt ons door beuken- en dennenbossen, door pittoreske dorpjes en langs oude boerderijen. Velden vol wilde bloemen wisselen af met zonnebloemen en eeuwenoude karrenpaden brengen je langs moderne kalksteen afgravingen. Zo is er voor ieder wat wils. Het pad is makkelijk te volgen en goed onderhouden. Voor mijn hond Sam is de wandeling een genot! Lekker struinen door de bossen. Officieel moet Sam de gehele weg aan de riem lopen. Maar de meeste lokale Duitsers die we tegenkomen hebben hun hond loslopen.

Hermannsweg

Mooie, typisch Duitse huizen.

Hermannsweg

Rustieke lanen.

Hermannsweg

Een stap terug in de tijd…

 

 

 

 

Langs het pad zijn voldoende hotels en herbergen aanwezig om de wandeling zo lang of zo kort te maken als je zelf prettig vindt. Op meerdere plekken zijn ook café’s en restaurants te vinden waar je even lekker kunt bijkomen onder het genot van een Duits biertje.

Kaarsjes in het bos

De wandeling gaat langzaam vandaag, heel langzaam. Na iedere bocht staan we stil. Zonlicht prikt door de toppen van de bomen om tussen de bomen net die ene bloemenstruik te verlichten, magisch! Een stukje verder opent het bos zich om te veranderen in een idylisch weiland met paarden erin; en weer staan we stil. We wandelen weer een stukje tot we midden het bos een klein gebouwtje ontwaren. Een middeleeuws kapelletje! Het wordt een lange dag vandaag… 

Hermannsweg

En dan ineens tussen de bomen….

Hermannsweg

Midden in het bos een kaarsje aansteken.


Volledig uitgerust

Na drie dagen wandelen voelen we ons weer helemaal opgeladen en hebben echt het gevoel gehad op vakantie te zijn geweest. Het is weer tijd om onze spullen te pakken en terug te rijden naar druk Nederland. Met ons hoofd nog vol van mooie ervaringen starten we onze tocht terug naar huis, klaar om ons weer in het werkende leven te storten. Er is toch geen betere ontspanningskuur dan een stuk wandelen! Wanneer gaan we weer?

Hermannsweg

Een kleine impressie.

Tips:

  • Informatie over de Hermannsweg? Kijk dan hier.
  • Leuke plek om te overnachten? Wij sliepen onder andere in hotel Waldschlössen. Je kunt hier ook heerlijk eten!
  • De wandeling beginnen met een koffie en uitzicht? Dat kan hier.
  • Sla zeker het dorpje Tecklenburg niet over. Schattige smalle straatjes met witte gepleisterde huisjes maken dit de perfecte plek voor een lunch.
Ankeveense plassen

Marloes: Het is de eerste zaterdag van juni. Voor het eerst in weken is het buiten onder de 25 graden Celsius en is de blauwe lucht vervangen door een egale grijze laag bewolking. Nederland blijft vanochtend lekker warm binnen, maar kan ik maar één ding bedenken: het is perfect weer voor een lange wandeling! En terwijl achter de voordeuren het tweede kopje koffie wordt gedronken sta ik al op de parkeerplaats bij het informatiecentrum van Natuurmonumenten in ’s Graveland. Daar heb je ook Manja en Antoine! Zij vergezellen mij vandaag op onze wandeling rondom de Ankeveense plassen. Hey Manja!

Ankeveense plassen

Ankeveense plassen


Manja: ‘Goedemorgen!’ antwoord ik Marloes. Hee, bedenk ik me, best gek als hond Sam niet direct de auto van Marloes uit springt. Hij is thuis omdat hij een operatie aan zijn poot heeft gehad. Desalniettemin vind ik het superleuk om Marloes weer te zien natuurlijk. We zeggen elkaar gedag en kijken dan waar we heen moeten. Eerst de weg over, blijkbaar. Grappig, de vorige keer dat we hier drie hallo-zoenen gaven, begonnen we een andere wandelroute waarbij we precies de andere kant op moesten. Eenmaal die weg over begint het met de groenigheid: weilanden waar je ver weg kunt kijken, hoog gras en veel boter- en paardenbloemen, afgewisseld met Madeliefjes en verschillende soorten hoog gras. Klik! Ik maak een foto van Marloes, die voorovergebogen een van die flora aan het fotograferen is.

Ankeveense plassen


Marloes: De laaghangende bewolking van afgelopen nacht heeft haar sporen duidelijk achtergelaten in de vorm van duizenden dauwdruppels op het kniehoge gras. Bijen zoemen van klaver naar distel en torretjes kruipen als acrobaten langs de dunne bloemstelen omhoog. Heel voorzichtig wandelen we door het natte gras om maar zo min mogelijk van dit macro wereldje te verstoren. Het pad kronkelt door de weilanden en langs slootjes vol lelies richting de Ankeveense plassen. Kijk nou, lammetjes. Die zorgen dat het pad begaanbaar blijft. De deugnieten zijn totaal niet schuw en willen erg graag zien wat dit clubje mensen in hun natuurgebied komt doen. Langzaam maken de weilanden plaats voor water. Links en rechts zijn geulen en plassen te zien die hier ontstaan zijn door turfwinning. Het pad wordt geflankeerd door oude eikenbomen en manshoog riet, enkel onderbroken door een paar oude boerderijen. Wauw! Wat een prachtplek om te wonen. En om te wandelen!

Ankeveense plassen

Ankeveense plassen

Ankeveense plassen


Manja: Bij een mooie doorkijk over de plas stoppen we even voor een kop koffie. Marloes was zo slim om dat in haar thermoskan te doen voordat ze in de auto stapte – en daar profiteer ik nu van. Nu ben ik sowieso een enorme koffieliefhebber, maar zo buiten, met dit uitzicht, smaakt het extra lekker. Iemand heeft op deze idyllische plek twee bankjes neergezet waar je wel op móet gaan zitten. De waterlelies zorgen voor een sprookjesachtige sfeer over het water. Na tien minuutjes lopen we weer verder – door het gras, langs het water en het hoge riet. Ik blijf me verbazen over de mooiheid van de druppeltjes die op allerhande blaadjes blijven liggen en de verschillende kleuren en soorten gras die we tegenkomen. Langzaam aan beginnen we tegen het einde van de wandeling te komen. Dat heb ik wel vaker met Marloes, een paar keer kletsen en hoppa voor je het weet ben je gearriveerd…

Ankeveense plassen

Ankeveense plassen

Ankeveense plassen


Marloes: Langzaam ruilen we het water en riet in voor bebouwing en weilanden. Voor we het in de gaten hebben staan we weer op de parkeerplaats bij Natuurmonumenten. Wat een mooie wandeling! Wuivend gras, water, vogels, rust en stilte. Dit gebied heeft alles. En heel veel Hollandser wordt het niet! Wat een heerlijke ochtend. De zon begint nu ook langzaam door de bewolking te breken en het terrasje bij restaurant Brambergen naast het informatiecentrum lokt. En terwijl we nog even nagenieten onder het genot van een hapje en een drankje zijn we in ons hoofd alweer bezig met de volgende wandeling!

Ankeveense plassen

Ankeveense plassen

Ankeveense plassen


Wil je deze wandeling ook maken? Kijk dan op de website van Natuurmomumenten. Behalve deze route vindt je hier nog veel meer wandelroutes in heel Nederland. Je kunt ook de gratis app van Natuurmonumenten op je smartphone installeren. Hiermee kun je de wandeling stap voor stap volgen en krijg je op verschillende punten leuke informatie over de bezienswaardigheden.

#Gaan

#Gaan, zo heet het nieuwe boek van boswachter Hanne Tersmette dat sinds afgelopen winter in de winkel ligt. Dat klinkt actief toch? Lekker naar buiten, op pad, genieten van de natuur. Dat schoot er allemaal door mijn hoofd toen ik dit boek voor het eerst in mijn handen had. De beste plek voor een boekreview lijkt mij dan ook buiten: middenin de natuur op één van de wandelpaden die Hanne in haar boek beschrijft.


Laarzenpad

#Gaan

#Gaan

 

Samen met vriendin en outdoorliefhebber Manja wandelen we vandaag het Laarzenpad bij het Naardermeer. Dit is een van de eerste wandelingen die Hanne in haar boek aanraadt en het gebied waar ze als boswachter zelf verantwoordelijk voor is. Een wandeling van 6,5km waarbij volgens Hanne laarzen onmisbaar zijn. Zelf vindt ze de wandeling het leukst als het geregend heeft omdat de paden dan extra drassig zijn. Helaas heeft het deze zomer al weken niet geregend en is van het zompige moerasbos weinig over. De laarzen zijn dus niet nodig (wat Manja en ik met het warme weer van vandaag helemaal niet erg vinden), de wandeling wordt er echter niet minder mooi door!

#Gaan

Het eerste deel van het Laarzenpad gaat over vlonders door een moerasbos. Foto: Marloes van Pareren

#Gaan

Hanne laat je in haar boek kennis maken met de natuur. Kijk ook eens om je heen en niet alleen naar de tv! Foto: Marloes van Pareren

#Gaan

Door de droogte zijn laarzen vandaag niet nodig, maar wandelen over vlonders blijft natuurlijk leuk! Foto: Marloes van Pareren

Wie is Hanne Tersmette?

Hanne is bekend geworden met een vlog op YouTube en met de tv programma’s De nationale natuurquiz en Boswachter gezocht. Na een carrière in de communicatie besloot ze het bedrijfsleven gedag te zeggen en zich dagelijks bezig te houden met haar grote liefde, de natuur. Ze werkt voor Natuurmonumenten en is verantwoordelijk voor “haar” gebied: het Naardermeer.

#Gaan

Na het bos volgt het water en alles wat daar groeit en bloeit. Foto: Marloes van Pareren

#Gaan

Op twee plekken kun je vogels spotten. Voor ons als niet vogelaars heeft Natuurmonumenten gelukkig een kaart opgehangen met de meest bijzondere soorten. Foto: Marloes van Pareren

De wandeling laat ons zien waarom waarom Hanne het Naardermeer “de allermooiste plek van Nederland” vindt. Bos en weiland wisselen elkaar af en het enige geluid dat je hoort komt van de vele vogels die hier rondvliegen, zwemmen en jagen. Zelfs voor niet vogelaars zoals Manja en ik is het leuk om al deze vogels druk bezig te zien met al hun dagelijkse bezigheden. Een reiger staat muisstil in het water, kop vlak boven het waterspiegel, wachtend op de ene visje dat voorbij komt. Moeder meerkoet heeft een stevige discussie met haar kroost die niet doen wat ze wil en een groep ganzen vliegt luid kwakend over ons heen op zoek naar een weiland vol vers gras.

#Gaan

#Gaan

Een mooie plek om #Gaan van dichtbij te bekijken. Foto: Marloes van Pareren

In #Gaan neemt Hanne je mee naar vijftien van haar favoriete natuurgebieden in Nederland. Van de Wadden tot Zuid-Limburg; ze laat je heel Nederland zien. Aan de hand van informatieve verhalen verteld ze je waar je kunt wandelen, maar ook kanoën, fietsen en schaatsen komen aan bod. Verwacht echter geen beschrijving van de routes, maar welke je dieren er kunt verwachten, hoe je ze kunt spotten en waar je op moet letten. Ze verteld je waar je met schapen kunt knuffelen, waar je slangen kunt vinden of waar de mooiste paddenstoelen staan.

#Gaan

Aan de groene bolletjes boven de titel kun je in één oogopslag zien wat de leukste activiteiten van het gebied zijn. Foto: Marloes van Pareren

De diversiteit in gebieden en verhalen en het enthousiasme waarmee het boek geschreven is maken #Gaan een must voor iedereen die van het buitenleven houdt. Maar juist ook voor iedereen die onze natuur alleen kent van Netflix. Ga eropuit! Dat is Hanne’s advies, weg van de schermen, de buitenlucht in.

Liefde voor de natuur

Tijdens de wandeling bij het Naardermeer wordt het duidelijk waarom Hanne haar boek met zoveel liefde en enthousiasme heeft weten te schrijven. Het klopt helemaal wat ze zegt, je hoeft geen bioloog of vogelaar te zijn om van de natuur en dieren om je heen te kunnen genieten. Weg van de tv en computer kom je helemaal tot rust.

#Gaan

Heerlijk Hollands is het motto van deze wandeling! Foto: Marloes van Pareren

Het lukt ons helaas niet om muisstil te zijn om zo misschien een ijsvogel of reeën te spotten. Maar oog in oog staan met een jonge Galloway is ook al indrukwekkend genoeg! Zelfs al is dit niet echt een wild dier. We krijgen er helemaal zin in om deze wandeling een keer echt op laarzen te maken! Lekker door de modder stampen tot de spetters tot op je gezicht zitten. Maak het kind weer in jezelf wakker en schud de dagelijkse beslommeringen lekker van je af. Dat is ook wat Hanne wil bereiken met haar boek vermoed ik, ze trekt je achter je computer vandaan en laat zien dat Nederland prachtig is!

#Gaan

Rondom het Naardermeer grazen Galloway koeien. Echt wild zijn ze niet, wel heel schattig! Foto: Marloes van Pareren

#Gaan

Het boek heet niet voor niets #Gaan. Hanna vraagt je je belevenissen met haar en de rest van Nederland te delen en zo iedereen naar buiten te krijgen. Foto: Marloes van Pareren

#Gaan

Zelfs Manja en ik, als niet vogelaars, vinden nog een verstopt exemplaar tussen het riet! Foto: Marloes van Pareren

#Gaan is te koop bij de meeste boekhandels en online en kost 20,- euro.

Deze wandeling is niet geschikt met honden. Ze zijn bijna de gehele route verboden, ook aan de lijn.

Cornwall

Hoge kliffen, witte zandstranden, woeste heide en dichtbegroeide bossen. Dit lijkt op een korte samenvatting van Neerlands favoriete vakantiebestemmingen Frankrijk en Duitsland toch? Wat nou als ik je vertel dat je met hetzelfde aantal uurtjes rijden al deze natuurfenomenen in een klein gebied bij elkaar vindt? Ga mee op avontuur naar het uiterste zuidwesten van Engeland en laat je verrassen door het afwisselende landschap bij onze overburen!

Cornwall

Azuurblauwe golven slaan duizenden geultjes in het witte zand. Een gouden zon laat schelpen glinsteren als parelmoer. Wandelaars rusten uit op een terrasje met uitzicht over zee terwijl surfers het koude water trotseren op zoek naar dé perfecte golf.

Cornwall

Azuurblauwe zee en witte stranden verwacht je niet in Engeland.

Klinkt als een vakantieoord aan de mediterrane zee, toch? Niets is minder waar. Gelegen op een kleine dag rijden van Nederland vind je een plek die voor veel mensen niet als mediterraan bekend staat. Eerder nat, grijs en winderig. We zijn in Engeland. Zuidwest Engeland wel te verstaan. In het hertogdom Cornwall, het uiterste puntje van het Engelse vasteland voordat de grote oceaan begint. Het uiterste westen van Cornwall hebben de Engelsen dan ook passend Landsend genoemd; het einde van het land.

Cornwall

Surfen in de ondergaande zon!

Cornwall heeft in tegenstelling tot de rest van het Verenigd Koninkrijk een mild en warm klimaat. Onder de Engelsen zelf staat het bekend als de “Engelse Rivièra”. Kijk dan ook niet raar op als je ineens een groepje palmbomen of andere tropische planten tegenkomt! De comfortabele temperaturen en mooie stranden maken Cornwall een favoriete vakantiebestemming onder de Engelsen.

Hoog boven het water. Balancerend op het randje van de klif lijkt het alsof je vliegt. Vanaf een eilandje in zee klinkt het blaffen van zeehonden die lui in de zon liggen uit te buiken. Als je goed kijkt zie je er af en toe eentje nieuwsgierig omhoog kijken vanuit het kelp waar ze op zoek zijn naar eten. Ze vragen zich vast af wat daar toch allemaal aan de hand is, daar hoog boven op de kliffen.

Cornwall

Prachtige uitzichten vanaf het Southwest Coastpath.

We bevinden ons op het Southwest Coast Path. Met 1013 km lengte is dit het langste wandelpad van Engeland. Het loopt van Minehead in Somerset door Devon en om de hele peninsula van Cornwall heen tot Poole Harbour in Dorset. Met in totaal 35.031 meter klimmen en dalen vanwege alle riviermondingen, wat in totaal vier keer de hoogte van de Mount Everest is, lijken er weinig vlakke delen te zijn. Maar schrik niet! Het pad is geschikt voor jong en oud. Met een beetje goede conditie blijft er nog genoeg energie over om van het landschap te kunnen genieten! De beloning van het vele klimmen en dalen is dat je het ene moment over eindeloze witte stranden loopt en het volgende moment “on top of the world” staat bovenop de hoge kliffen.

Cornwall

Wandelen over het Southwest Coastpath

Met bijna 500 km neemt Cornwall een groot deel van de van het Southwest Coast path voor zijn rekening. Het pad is goed onderhouden en bewegwijzerd en er zijn legio pubs en restaurants langs de route voor de nodige versnaperingen.

Cornwall

Het pad staat goed aangegeven.

Cornwall

Oneindige uitzichten.

Eindelijk! In de verte worden langzaam de contouren van een oud rietgedekt huisje zichtbaar. Opgebouwd uit ronde witgeschilderde keitjes die hoog bovenop de klif al honderden jaren de elementen weerstaan. De pub! De geur van verse scones komt al met de wind onze kant opgewaaid. Mmmm. Nu we dan toch in Cornwall zijn komen we natuurlijk niet onder een Cornish Tea uit. Onbeperkt hete, bijna zwarte thee met warme melk en daarbij twee scones, een bakje clotted cream en verse jam.

Cornwall

Altijd is daar de zee…

De eigenaar wenkt ons met een vriendelijke lach zijn pub binnen waar een haardvuur de ruimte verwarmt. Met onze koude handen strak om de hete mokken thee heen mijmeren we over het prachtige landschap dat we op onze tocht gezien hebben. Rotsen die midden op witte stranden als versteende reuzen de kust bewaken, grotten in de kliffen waar smokkelaars zich vroeger prima konden verschuilen en weilanden die zich over de rand heen storten en verder groeien als kelpbossen onder water.

Tip: St. Michael’s Mount

Wist je dat je in Cornwall het broertje van de beroemde Franse Mont Saint Michel kunt vinden? Behalve de naam: St. Michael’s Mount, is ook het uiterlijk hetzelfde. Een middeleeuws kasteel gebouwd op een eilandje voor de kust dat alleen bereikbaar is bij laag water. Loop je het Southwest Coast Path dan kom je het vanzelf tegen!

Cornwall

St. Michaels Mount: net zo bijzonder als de Franse versie, maar wel een stuk rustiger!

Nationale Park Dartmoor

IJskristallen smelten langzaam in de opkomende zon, wollige pony’s staan tevreden te grazen tussen heidestruiken. Diep in het dal ligt een mistbank die het landschap een dromerige sfeer geeft.  Met rode wangen van de kou en inspanning klimmen we langzaam omhoog. Nog een klein stukje. De bovenkant van de heuvel wordt gevormd door kenmerkende grote platte rotsen, ook wel een Tor genoemd. Dat is ons eindpunt; vanaf de rotsen kun je kilometers ver kijken; heel het Nationale Park Dartmoor ligt dan aan je voeten! Inmiddels zitten we 500 meter boven zeeniveau en de wind krijgt hier steeds meer grip op het landschap. Bomen en struiken groeien hier in een hoek van 45 graden met de wind mee. Nog een paar honderd meter, straks beneden wacht ons als beloning een ontbijt met warme koffie en eieren met spek, even volhouden nog!

 

Dartmoor ligt hoog boven zeeniveau. Op een heldere dag kun je vanaf de toppen van de Tors de zee zien.

Dan lijkt de tijd stil te staan, voor ons ontvouwt zich een landschap dat alle verwachtingen overtreft: heide, bos en weilanden zover het oog reikt. Je kunt zelfs de oceaan zien! Langzaam worden de schaduwen korter als de zon hoger klimt. Het landschap is doorspekt met witte en zwarte stipjes. Koeien, schapen en pony’s houden hier de begroeiing onder controle. Afgezien van een eenzame auto die ver beneden ons over een slingerweg door het park heen rijdt is er geen mens te zien. Onze wangen gloeien nog na van de klim terwijl we van het uitzicht genieten. De opkomende zon kleurt de heide van rood naar oranje. In het dal zie ik de schoorsteen van ons hotel roken, langzaam wordt de wereld wakker. Als de magie van de opkomende zon langzaam verdwijnt wandelen we terug naar beneden, waar de dampende koffie al op ons staat te wachten.

Cornwall

Wat een zonsopkomst!

Dartmoor is een natuurpark van 954 km gelegen in Devon en grenst met het westelijke deel aan Cornwall. Door de hoge open ligging van het park groeit hier overwegend heide. Een bijzonder kenmerk van Dartmoor zijn de Tors. Dit zijn blootliggende granieten heuveltoppen bestaand uit  grote platte rotsen. Door het hele natuurpark heen grazen koeien, schapen en wilde pony’s. De noordwest kant van Dartmoor loopt door in de Bodmin Moor, een gelijksoortig natuurgebied gelegen in Cornwall. Door beide parken heen lopen vele kilometers aan wandelpaden. Door het ontblote karakter van de Moors is het klimaat hier iets minder zacht dan in de lager gelegen gebieden en regent het er meer. In de winter kan er zelfs sneeuw vallen.

Cornwall

Je wandelt hier nooit alleen!

Breng je een bezoek aan het zuidwesten van Engeland, sla Dartmoor dan niet over! Vanuit Cornwall is het makkelijk te bereiken voor een dagtocht. Inmiddels heb ik meerdere bezoeken aan dit park gebracht en het blijft me verbazen. De uitgestrekte heide is op zich natuurlijk al zeer de moeite waard, vanwege het open, kale en bijna gure karakter ervan. Niet voor niets zijn er veel legendes in Dartmoor over spoken, geesten en boosaardige zwarte honden die over de heide dwalen. Sir Arthur Canon Doyle schreef, geïnspireerd door de vele verhalen het bekende Sherlock Holmes verhaal “The hound of the Baskervilles” dat zich in het park afspeelt.

Cornwall

In het dal is het een heel andere wereld.

In de lager gelegen delen van het park vind je snelstromende riviertjes en dichtbegroeide bossen afgewisseld met rustieke boerendorpjes. Zodra je van de hoofdweg afgaat lijk je honderd jaar terug in de tijd te gaan. Wegen niet breder dan één auto waar je ieder moment verwacht een paardenkoets tegen te komen, huizen met houten luiken, scharrelende kippen en schattige witte kerkjes die altijd aan een pub grenzen.

Altijd een avontuur in de buurt

Behalve het Southwest Coastpath en Dartmoor vindt je in Cornwall nog veel meer kleinere natuurpareltjes. Dichtbegroeide bossen zoals bijvoorbeeld Golitha Falls, eeuwenoude kasteeltuinen en pitoresque kustdorpjes zoals bijvoorbeeld Fowey. En er is altijd wel een route die je wandelend, fietsend of varend kunt afleggen in de buurt!

Cornwall

Overal langs de kust vindt je kleine vissersdorpjes zoals Fowey.

Cornwall

Golitha Falls, waar sprookjes tot leven komen

De afwisselende natuur en het prettige klimaat maken het zuidwesten van Engeland een aanrader voor iedereen die niet te ver wil rijden of vliegen maar wel even helemaal weg wil. Of je nou van wandelen, kajakken of surfen houdt: Cornwall is er perfect voor. De mensen zijn vriendelijk en gemoedelijk en je bent nooit ver van een tearoom of pub verwijderd. Waarom niet eens een keer iets anders proberen? Laat Engeland je verassen als vakantieland!

Cornwall

De valleien van Dartmoor zijn een paradijs voor kajakkers.

Cornwall

Zelfs in de winter kun je hier surfen!

  • Overnachten kan in echte Engelse cottages of op een camping.
  • Mijn vriend en ik hadden onze hond Sam mee naar Engeland. Voor Sam was het een waar paradijs ; honden mogen bijna overal mee naartoe. Meer informatie hierover vind je hier.
  • Als je ‘hiking Cornwall’ googled krijg je tientallen pagina’s met wandelroutes, een mooi startpunt om je vakantie te plannen. Een voorbeeld vind je hier of bekijk het Southwest Coast Path.
  • Ga je met de auto? Dan is het kanaal oversteken met de trein het snelst. Met auto en al rij je in Calais de trein in en een half uurtje later sta je in Engeland.