Berichten

Bretagne GR34

“Bloemen, overal zijn bloemen. Ze groeien langs het pad, in de leistenen muurtjes, hangen aan balkons en sieren de netjes aangelegde tuinen. Zelf op het strand kom je bosjes roze bloemetjes tegen! De lucht geurt naar rozen en lelies en om de zoveel stappen staan we stil om te genieten van alle kleuren en geuren. We zijn in Bretagne en bewandelen het veelzijdige Douanierspad de GR34 in Bretagne.

Van de GR223 naar de GR34

Vorig jaar nam ik je al mee wandelen over het Douanierspad in Normandië, de GR223. Maar wist je dat ditzelfde pad onder een andere GR doorloopt in Bretagne? De GR34 Sentier des Douaniers, oftewel vrij vertaald het pad van de douaniers. In het verleden aangelegd om smokkelaars te betrappen die met hun bootjes Frankrijk probeerde te bereiken en nu een populaire lange-afstandswandeling. Vanaf Mont Saint Michel tot St. Nazaire. 2000 km zandstranden, wind-geteisterde kliffen, idyllische kustdorpjes, getijde rivieren en oesterbedden.

Bretagne GR34
Grillige kusten, brede stranden….
Bretagne GR34
En schilderachtige dorpjes. Welkom in Bretagne.

Bretagne en de GR34: De GR ® 34, het douanepad, volgt de gehele kustlijn van Bretagne met een lengte van meer dan 2000 kilometer. Vanaf het rotsachtige eilandje en de baai van Mont-Saint-Michel, in het Kanaal, bereikt de GR ® 34 zijn doel in Saint-Nazaire, in Loire-Atlantique.Bretagne is een Franse regio op het gelijknamige schiereiland Bretagne en bestaat uit de departementen Côtes-d’Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine en Morbihan. Tot 1941 behoorde ook Loire-Atlantique (destijds Loire-Inférieur) ertoe, en velen blijven dit departement als deel van Bretagne beschouwen.Rond 500 voor Christus wordt Bretagne overgenomen door de Kelten. Het Bretons dat er nog steeds gesproken wordt is een Keltische taal ( veel van de Bretonse plaatsnamen kon ik niet in één keer goed uitspreken!) en ook doet Bretagne nog steeds erg Engels aan. Daar waar je in Engeland afternoon tea vindt, kom je in Bretagne Café Gourmande tegen: koffie met zoetigheden. Voor mij als Engeland-fan is Bretagne de perfecte mix van Frans eten en Engelse gezelligheid!

Bretagne GR34

2000 KM kustpad

Net als bij het Douanierspad in Normandië leggen ook deze keer vriend, hond Sam en ik weer een aantal stukken van het pad af. De hele 2000 km is in twee weken helaas iets te optimistisch om te voltooien. We beginnen deze keer iets ten westen van ons laatste eindpunt Mont Saint Michel: de Côte de Granite Rose, oftewel de roze rotsen op z’n plat Hollands.

Bretagne GR34
De roze rotsen.
Bretagne GR34
Het pad terug naar de parkeerplaats.

Côte de Granite Rose

Een stuk kust gedomineerd door rotsen in allerlei bizarre formaties. Stapels pannenkoeken, een liggend hoofd, een heks, je kunt het zo gek niet bedenken of het is wel in deze roze-kleurige blokken graniet te herkennen. Daar waar de rotsen op hun mooist zijn: bij Ploumanac’h, trekt dit natuurfenomeen dezelfde tourbussen die we eerder bij de D-day stranden in Normandië al tegenkwamen. Volgepakt met Amerikanen en Chinezen die vol enthousiasme achter hun gids met vlaggetje aanlopen. Bewonder de rosten en snel door is mijn advies.

Bretagne GR34
Even genieten en gauw door…

Ile Renote

Wandel je een paar kilometer verder dan kom je bij het kleine schiereilandje Ile Renote, hier komen de tourbussen niet en kun je in alle rust een rondje over dit autovrije eiland wandelen. Ook hier zijn de roze bouwwerken in overvloed te bewonderen en kun je er zelfs onderdoor wandelen. Wat mij betreft het mooiste stukje van de Côte de Granite Rose, maar niet verder vertellen hoor.

Bretagne GR34
Ile Renote: Dezelfde rotsformaties, zonder de busladingen toeristen.
Bretagne GR34
Je kunt er zelfs onderdoor wandelen.
Bretagne GR34
De andere kant van het eiland heeft weer een heel ander landschap te bieden.

Les Abers

We vervolgen onze wandelingen langs de Bretonse kust waarbij de granieten kust langzaam overgaat in slik en modder. Kleine vissersdorpjes waar de boten met eb op het droge liggen veranderen in oestervelden die bij laagwater zichtbaar worden en de zee gaat hier steeds verder het binnenland in. Les Abers, de riviermondingen. Kleine eilandjes met evenveel vuurtorens tekenen hier het landschap.

Bretagne GR34
Oesterbanken en getijde-rivieren.
Bretagne GR34
Maar ook witte stranden en héél veel vuurtorens in Les Abers.

Witte stranden en hoge kliffen

Maar zo langzaam als het landschap van graniet naar oestervelden ging, zo snel verandert het in hoge kliffen en door wind geteisterde baaitjes met azuurblauw water en helderwit zand. We hebben het uiterste noordwesten van Bretagne bereikt. De invloed van de wind en woeste zee is nergens zo duidelijk als hier. Het lijkt wel of het hier altijd waait, de bomen groeien met de wind mee en je ziet maar weinig huizen pal bovenop de hoge kliffen staan. Vuurtorens staan hoog op de rotsen, maar met storm worden ze nog steeds omarmt door de woeste zee. En als het dan een keertje windstil is, dan doet het azuurblauw van de zee bijna pijn aan je ogen. Dan voelt het bijna als een Caribisch eiland, maar dan met heerlijk vers stokbrood!

Bretagne GR34
Pittoreske baaitjes en azuurblauw water.

Parc d’Armorique

Goh, we zijn nog niet eens halverwege en toch heb ik al heel wat woorden op papier gezet om de pracht van Bretagne te beschrijven. Toch is er nog één gebied dat ik jullie niet wil onthouden: het westelijk deel van Parc d’Armorique. Parc Naturel Régional d’Armorique is het grootste natuurgebied van Bretagne en bestaat grotendeel uit glooiende heuvels, dichte bossen en schilderachtige stadjes. Er steekt echter ook een grillig gevormd deel uit in zee.

Bretagne GR34
Parc d’Armorique, een verstopt juweeltje.

Bos en strand

Ondanks dat dit deel van Bretagne best toeristisch is voelt het niet zo. Met name het deel west van Crozon bestaat voornamelijk uit wandelpaden, uitgestrekte velden en hier en daar een huisje. De straten die er zijn, zijn smal en bestaan uit hobbelige klinkers of zand. Aan de noordkant vindt je brede stranden en is surfen naast wandelen de belangrijkste bezigheid. Aan de zuidkant wandel je door bossen die tegen de hoge kliffen aangegroeid zijn.

Bretagne op zijn best!

Het is een plek waar kunstenaars inspiratie vinden en waar het levenstempo zo mogelijk nog langzamer is dan in de rest van Frankrijk. De zee bepaalt hier het ritme, eb en vloed de wandeling en de seizoenen de vis op je bord. De perfecte plek om even bij te komen van de vele gelopen kilometers. Dit is Bretagne op zijn best!

Bretagne GR34
Alle kanten van Bretange hebben iets bijzonders.
Bretagne GR34
Op pad dus!

Tips en websites:

  • Informatie over de GR34 vindt je hier en hier.
  • De website van Bretagne vakantie bevat ook veel nuttige informatie over Bretagne en de GR34.
  • Langs de route zijn genoeg hotels en B&B’s te vinden, maar zoek je iets bijzonders zoals een kasteel of landhuis dan is Sawdays een aanrader.
  • Meer inspiratie over reizen in Frankrijk vindt je hier.
GR223

‘S NACHTS IS ALLES DONKERBLAUW. DE ROTSEN AAN DE KUST GAAN CONTRASTLOOS OVER IN HET WATER, WAAR DE MAAN ALLEEN DE TOPPEN VAN DE GOLVEN WEET TE VERLICHTEN. HET ENIGE GELUID IS HET BREKEN VAN HET ZEEWATER OP DE ROTSEN DIE ONZICHTBAAR BOVEN HET WATER UITSTEKEN. HET PAD DAT ZICH LANGS DE ROTSEN SLINGERT VERDWIJNT IN DE SCHADUWEN. 

GR223
De steile kliffen van Cap de la Hague, voer voor mijn fantasie.

Goh, mijn fantasie ging daar even met me aan de haal. Misschien komt dat door de najaarszon die nog altijd even fel op ons neer schijnt. We, vriend, hond Sam en ik zijn aan de wandel in Normandië en volgen een deel van het Douanierspad ofwel de GR223. Rechts van ons bevindt zich een honderden meters diepe afgrond, links een rotswand die net zoveel meters omhoog gaat. Ooit werd het douanierspad gebruikt om te patrouilleren tegen smokkelaars die hier aan land kwamen. Maar hedendaags is het een 446 kilometer lang wandelpad van Carentan in het noorden van Normandië naar de Mont-Saint-Michel in het uiterste zuiden.

GR223
De steile kliffen veranderen langzaam in brede stranden.
GR223
Met kleine pittoreske dorpjes waar je het verse brood al van een afstand kunt ruiken.


Rechts van ons bevindt zich een honderden meters diepe afgrond, links een rotswand die net zoveel meters omhoog gaat.

GR223
Uiteindelijk eindigt de GR223 bij Mont Saint Michel.

GR223 – Douanierspad Normandië

De GR223, beter bekend onder de benaming ‘Douanierspad’ of ‘Kustpad’, is een wandelroute van 446 kilometer van Carentan naar Mont-Saint-Michel. De gehele route is aangegeven met rood-witte blokjes.

GR223
De kenmerkende rood-witte blokjes van een GR route.

Alle etape’s van de GR223

GR223

Over D-Day stranden en ruige kliffen

De GR223 laat je niet alleen door een grote verscheidenheid aan natuur wandelen, maar geeft je ook een kijkje in de roerige geschiedenis van Normandië. We wandelen over de kilometers lange D-Day stranden waar bunkers en monumenten elkaar afwisselen en herinneren aan de donkere najaarsdagen van de tweede wereldoorlog. Over de boulevards rijden “Band of Brothers” tourbussen en is Amerikaans de spreektaal.

Na de D-day stranden volgen oude, stille vissersdorpjes zoals hier Barfleur.

Langzaam worden de bloederige stranden ingewisseld door schattige kleine dorpjes met kleine vissershuisjes van grijs steen. We wandelen langs grote havens vol plezierjachten zoals in het gezellige Saint Vaast la Hougue (tip: ga hier aan de andere kant van de baai lunchen bij Le Goéland 1951 met uitzicht over zee!), eeuwenoude vissershavens waar de vislucht nooit wegtrekt zoals Barfleur en uiteindelijk komen we uit bij de kleinste haven van Normandië: Port Rancine, waar net genoeg plek is voor een tiental roeibootjes.

GR223
Het uitzicht vanuit Le Goéland 1951.


De ruige kust en lage stenen muurtjes doen hier erg aan de Engelse kust denken.

GR223
GR223
Het Franse gevoel….
GR223
De kleine haven van Port Rancine.

We ronden de punt van Normandië en bereiken het meest noordwestelijke puntje: Cap de la Hague. Kom je hier in het najaar dan wordt je verrast door bloeiende paarse heide. De ruige kust en lage stenen muurtjes doen hier erg aan de Engelse kust denken. Niet gek ook, als je bedenkt dat de Engelse kanaaleilanden Jersey en Guernsey maar een paar kilometer verderop liggen en met mooi weer goed te zien zijn vanaf Normandië.

GR223
Wandelen bij Cap de la Hague. Je kunt hier ook prima lunchen in het restaurant in het piepkleine dorpje.

Kilometers lange stranden

We dalen verder af richting het zuiden. De hoge kliffen en de door wind en zee geteisterde kustlijn veranderden langzaam in brede zandstranden. Aan kleine binnenhavens liggen pittoreske dorpjes waar het altijd naar vers brood ruikt en er altijd wel ergens een boerenmarkt te vinden is (perfect voor de lunch!). De mensen leven hier met het getijde en de vissers varen dan ook massaal uit wanneer het water begint te stijgen. Is het eb, dan ligt je bootje op het droge!

GR223
Even bijkomen op de hoge kliffen.


Aan kleine binnenhavens liggen pittoreske dorpjes waar het altijd naar vers brood ruikt en er altijd wel ergens een boerenmarkt te vinden is.

GR223
En dan is het eb en ligt je bootje op het droge.

Dit is het stukje Normandië waar je kilometers lang over het strand kunt wandelen zonder een andere ziel tegen te komen. Tot je een hoekje omgaat en er opeens een bruisend dorpje voor je ligt. De GR223 hangt hier nauw samen met het getijde, is het eb, dan kun je simpelweg rechtdoor over het strand. Is het vloed, dan betekent dat soms dat je kilometers om moet lopen om een brug te vinden.

GR223
Soms moet je even omlopen om tijdens vloed over te kunnen steken. Maar de route staat altijd goed aangegeven.
GR223
Maar de beloning mag er ook wezen, kilometers duinen zonder een mens tegen te komen.

Persoonlijk ben ik erg gecharmeerd van dit stukje kust in Normandië. Hier vindt je geen drommen Amerikaanse toeristen, maar ben je echt in Frankrijk. De mix van brede zandstranden en gezellig dorpjes geven het wandelen hier een extra tintje. Mijn tip? Maak de wandelingen hier niet te lang, zorg dat je genoeg tijd over houdt om op je dooie gemak door de smalle straatjes van de kleine dorpjes te slenteren.

Het einde is in zicht

Het grootste deel van het douanierspad zit erop. Bretagne komt dichterbij en langzaam wordt het weer wat drukker langs de stranden. Uiteindelijk komt de Mont-Saint-Michel in zicht. Één van de drukst bezochte toeristische attracties van Frankrijk. Wat vroeger ooit een bijzonder eilandje voor de kust was waar je alleen met eb kon komen is nu een pretpark waar tourbussen af en aan rijden over de nieuw aangelegde brug. Natuurlijk, het blijft een bijzonder gezicht; het eiland met de grote kerk omringt door smalle straatjes en stenen huisjes. Wat mij betreft is het uitzicht vanaf de GR223 erop dan ook genoeg. En het grote voordeel? Je bent hier helemaal alleen!

GR223
Slenteren langs het strand.


Uiteindelijk komt de Mont-Saint-Michel in zicht. Één van de drukst bezochte toeristische attracties van Frankrijk.

GR223
En uiteindelijk: Mont Saint Michel.


Tips en websites:

  • Op zoek naar kunst en kitsch? Probeer dan Barneville- Carteret eens! Hier vindt je overal kleine galerieën van lokale kunstenaars en antiekzaakjes


GR223
En natuurlijk brede stranden!

  • De lekkerste bakkerij van Normandië? Die vindt je in Portbail: Lebreton Sarl.


En heb je een warm broodje gehaald? Eet hem dan op aan de rand van het dorp!

  • Uitgewandeld? Overnacht dan je laatste nachten in de oude vestingstad Saint Malo in Bretagne. Een klein stukje verder dan Mont Saint Michel, maar zeer de moeite waard als je van smalle straatjes en goede restaurants houdt.


GR223

De ingang naar het vestingstadje Saint Malo.


GR223

Sla deze eeuwenoude stad zeker niet over als je in de buurt bent.

  • Meer informatie over de GR223 en Normandië vindt je hier.
  • En als je dan toch in Normandië bent. Vergeet dan niet wat lokale cidre in te slaan voor thuis! Je vindt hier overal lokale cidrebrouwerijen waar je voor een paar euro deze frisse appeldrank mee kunt nemen.